Th?t l?n (th?t heo) và các ch? ph?m t? l?n là m?t trong nh?ng lo?i th?c ph?m ph? bi?n trong các b?a ?n hàng ngày c?a ng??i Vi?t Nam. V?i ??c tính là ch?a nhi?u protein, vitamin, khoáng ch?t, d? dàng ch? bi?n thành nhi?u món ?n khác nhau v?i ?a d?ng h??ng v? và dinh d??ng. Tuy nhiên, s? có 1 vài b? ph?n c?a l?n ???c xem là ?không t?t? cho s?c kh?e mà chúng ta nên l?a ch?n k? c?ng nh? h?n ch? s? d?ng th??ng xuyên nhé.
Gan l?n là b? ph?n ch?a nhi?u dinh d??ng: ??m, vitamin A, B, D, nicotilic và axid folid. ??c bi?t vitamin A trong gan l?n cao g?p nhi?u l?n so v?i th?t, cá, tr?ng, s?a.
V?i giá tr? dinh d??ng nh? v?y, vi?c ?n gan có th? giúp pḥng ng?a hay ?i?u tr? thi?u máu, suy nh??c, có tác d?ng giúp h? tr? ?i?u tr? quáng gà, giúp sáng m?t, ng?n ng?a khô m?t, pḥng tránh m?i m?t, c̣i x??ng...
Tuy nhiên, gan là b? ph?n chuy?n hóa và ?ào th?i ch?t ??c trong c? th? l?n nên t?i b? ph?n này c?ng t?p trung nhi?u ch?t c?n bă, m?m b?nh, cùng m?t hàm l??ng ??c t? nh?t ??nh. Trong gan c?ng có nhi?u kư sinh trùng nh? sán, virus gây b?nh.
Gan c?ng có hàm l??ng cholesterol cao nên nguy c? b? t?ng m? máu n?u ?n nhi?u. V́ th?, gan s? t?t khi chúng ta ?n v?a ??, nhi?u nh?t là 2 l?n m?i tu?n. Khi l?a ch?n mua gan c?n tránh nh?ng lá gan ?ă b? h?ng, nên ch?n lo?i có màu sáng, không quá thâm hay có ??m tr?ng, vàng. ??c bi?t không ?n gan ch?a qua ch? bi?n và c?n s? ch? k?, n?u chín k? ?? tránh nhi?m kư sinh trùng ho?c nhi?m khu?n.
L?n có thói quen ??c bi?t là r?t hay hít th? sát ??t (d?i ??t) nên chúng hít vào ph?i m?t l??ng r?t l?n b?i b?n, vi khu?n, kư sinh trùng.
Ph?i ???c xem là n?i d? dàng tích t? và l?ng ??ng các ch?t ??c h?i và không d? làm s?ch do c?u trúc t? ong ph?c t?p c?a ph? nang. V́ v?y, vi?c ?n ph?i l?n không qua s? ch? ?úng cách và ?n th??ng xuyên s? d?n ??n hàm l??ng kim lo?i n?ng trong c? th? t?ng và có kh? n?ng b? ng? ??c.
Ḷng l?n ch?a nhi?u ??m, tuy nhiên l?n là lo?i ??ng v?t ?n t?p, ch? y?u là ?c?m th?a canh c?n?, v́ v?y mà ru?t già c?a l?n là n?i l?u tr? các s?n ph?m th?i c?a th?c ?n sau tiêu hóa, n?i t?p trung c?a vô vàn các lo?i kư sinh trùng và vi khu?n có h?i cho c? th?.
Ḷng l?n n?u không ???c ch? bi?n s?ch s? và n?u chín s? mang theo nhi?u lo?i vi khu?n nguy hi?m nh? vi khu?n E.Coli, các vi khu?n gây b?nh tiêu ch?y, t?, l?, th??ng hàn?
Theo chuyên gia, hàm l??ng ch?t béo trong th?t c? l?n r?t l?n, ?n quá nhi?u không ch? khi?n t?ng cân ??t ng?t mà c̣n gây ra nhi?u v?n ?? v? tim và m?ch máu năo. Ngoài ra, c? l?n c?ng có các h?ch b?ch huy?t, m?t h? th?ng c?a c? th? có ch?c n?ng l?c và b?y gi? các vi sinh v?t l?, t? bào viêm, ??c ch?t, ?n th??ng xuyên có th? gây ra nhi?u ch?ng b?nh.
Protein trong da l?n r?t khó tiêu. Da l?n có hàm l??ng dinh d??ng r?t th?p mà l?i ch?a nhi?u cholesterol x?u, s? gây ra b?nh tim m?ch, cao huy?t áp và béo ph́.
Thông th??ng, da l?n s? ???c x? lư b?ng cách c?o lông. Tuy nhiên, vi?c c?o lông l?n s? làm cho 1 ph?n chân lông c̣n n?m l?i trên da, s? làm t?n th??ng h? mao m?ch ru?t khi chúng ta tiêu hoá.
Bên c?nh ?ó, n?u không ???c x? lư và ch? bi?n s?ch s?, nang lông ? da l?n s? ??a nhi?u kư sinh trùng và ??c t? gây b?nh vào c? th?.
Trong s? các th?c ph?m có b? sung s?t (pḥng ng?a b?nh thi?u máu, b? máu), huy?t l?n ??ng ??u danh sách l?a ch?n. Ngoài ra, trong huy?t l?n có ch?a thêm vài vi khoáng khác nh? vitamin K, vi l??ng Coban. Mi?n là l?n kh?e m?nh, không ?m th́ các s?n ph?m làm t? huy?t c?a nó là có th? s? d?ng ???c.
Huy?t l?n n?u ?n chín s? không sao nh?ng r?t nhi?u ng??i có s? thích ?n ti?t canh. Không nên dùng huy?t l?n ch?a ???c ch? bi?n chín, v́ nó có th? là nguyên nhân gây ra b?nh liên c?u khu?n r?t nguy hi?m. N?u l?n nhi?m liên c?u khu?n Streptococcus suis (k? c? l?n b?nh và l?n lành mang vi trùng không phát b?nh), trong máu l?n s? có m?t l??ng l?n vi khu?n. Khi ?n ti?t canh l?n, liên c?u khu?n t? th?c ?n s? xâm nh?p c? th? ng??i và gây b?nh.
Không dùng huy?t l?n (k? c? ?ă n?u chín) l?y t? l?n m?c b?nh.
