B?nh Liên C?u Khu?n L?n Là Gì?

Liên c?u khu?n l?n là lo?i vi khu?n gây b?nh cho ng??i và l?n, ?ây là b?nh truy?n nhi?m có th? x?y ra ? h?u h?t các loài ??ng v?t máu nóng, trong ?ó có l?n và ng??i là ch? y?u. B?nh t?ng m?nh trong mùa n?ng nóng và có nguy c? tr? thành d?ch n?u không có bi?n pháp phòng tránh, ?i?u tr?.

1. Liên c?u khu?n l?n là gì?

Liên c?u khu?n l?n (tên ti?ng anh: Streptococcus suis) là m?t lo?i vi khu?n Gram d??ng, hình h?t ??u.

Vi khu?n này là tác nhân gây ra r?t nhi?u b?nh ? l?n (viêm ph?i, viêm màng não, nhi?m trùng huy?t, viêm kh?p). Liên c?u khu?n l?n c? trú ? ???ng hô h?p trên (xoang m?i, h?ch h?nh nhân), tuy nhiên, chúng c?ng có th? c? trú ? ???ng sinh d?c và ???ng tiêu hóa c?a l?n.

Là b?nh lây truy?n t? ??ng v?t sang ng??i, ch?a có b?ng ch?ng b?nh lây t? ng??i sang ng??i. H?u h?t b?nh nhân ??u liên quan ??n gi?t m?, ?n ti?t canh ho?c các món ?? ch?a n?u chín. M?t s? tr??ng h?p không ?n ti?t canh, không gi?t m? l?n v?n m?c b?nh. Nguyên nhân là ?n th?t l?n nhi?m b?nh tái s?ng, ho?c ti?p xúc v?i l?n b?nh thông qua gi?t b?n ???ng hô h?p, qua các t?n th??ng, tr?y x??c trên da khi ch?m sóc hay ch?a b?nh ho?c ch? bi?n (ng??i ch?n nuôi l?n, ng??i bán th?t, ??u b?p, n?i tr??).

?ôi khi vi khu?n liên c?u khu?n l?n c?ng ???c tìm th?y ? gia súc, l?n r?ng, ng?a, chó, mèo và chim.

Th?i gian ? b?nh c?a nhi?m trùng liên c?u khu?n l?n ? ng??i dao ??ng t? 3 gi? ??n 14 ngày. Th?i gian ? b?nh r?t ng?n, liên c?u khu?n l?n ? ng??i xâm nh?p tr?c ti?p vào máu qua v?t th??ng trên da.

Hi?n ch?a có v?c xin phòng nhi?m khu?n liên c?u l?n.

2. Tri?u ch?ng nhi?m liên c?u khu?n l?n ? ng??i

Liên c?u khu?n l?n ? ng??i gây nhi?m trùng toàn thân, ?nh h??ng ??n m?t s? h? th?ng c? quan. Viêm màng não là bi?u hi?n lâm sàng ph? bi?n nh?t. Các ??c ?i?m bi?u hi?n c?a viêm màng não do liên c?u khu?n l?n bao g?m:

• ?au ??u
• S?t
• Nôn m?a
• ?i?c tai
• C?ng gáy
• R?i lo?n tri giác
• Bi?u hi?n trên da bao g?m ch?m xu?t huy?t, ban xu?t huy?t và b?m máu, t?t c? ??u có th? lan r?ng; bóng n??c xu?t huy?t và ho?i t? da
• ?ôi khi ho?i t? ngón tay và ngón chân

Tr??ng h?p b? nhi?m khu?n huy?t do vi khu?n liên c?u khu?n l?n xâm nh?p vào máu, vi khuâ?n se? s?n sinh nhanh chóng và sinh ra nhi?u ??c t?. Lu?c này, ngoài các tri?u ch?ng nêu trên, ng??i b?nh có th? b? nhi?m ??c t? n?ng v?i các bi?u hi?n: t?t huy?t áp, r?i lo?n ?ông máu, suy ?a ph? t?ng, tr?y tim m?ch, suy hô h?p, hôn mê, thâ?m chi? t? vong n?u không ???c phát hi?n và ?i?u tr? k?p th?i.

M?t s? tr??ng h?p bi? nhi?m ??c ???ng tiêu hóa v?i các bi?u hi?n r?i lo?n ???ng tiêu hóa nh? ?i ngoài liên t?c, phân l?ng, có máu. Ngoài ra, ng??i b? nhi?m liên c?u l?n còn có tri?u ch?ng s? ánh sáng, co gi?t, nôn m?a?; n?u không c?u ch?a k?p th?i có th? gây phù não, hôn mê và t? vong.

3. ?nh h??ng c?a b?nh nhi?m liên c?u khu?n ? l?n gây cho ng??i

B?nh liên c?u khu?n l?n không ch? gây t?n th?t to l?n vê? kinh t? mà còn ?nh h??ng nghiêm tr?ng ??n s?c kh?e c?a con ng??i, có th? d?n ??n nguy k?ch, t? vong n?u không ???c phát hi?n và ?i?u tr? k?p th?i. B?nh tuy ít g??p ? ng??i nh?ng có nguy c? lây nhi?m cao khi ti?p xúc v?i l?n b?nh ho?c các s?n ph?m t? l?n b?nh.

Các b?nh lý nguy hi?m mà ng??i b?nh th??ng g?p khi nhi?m liên c?u khu?n l?n là viêm ph?i, viêm màng não, viêm c? tim và viêm kh?p. N?u không ???c ?i?u tr? k?p th?i có th? gây t? vong do ??c t? vi khu?n gây s?c nhi?m khu?n, viêm n?i tâm m?c, suy ?a ph? t?ng, nhi?m khu?n huy?t.

4. Cách ch?a b?nh liên c?u khu?n l?n ? ng??i

Liên c?u khu?n l?n ? ng??i nh?y c?m v?i kháng sinh Penicillin, Ceftriaxone và Vancomycin vì v?y chúng ???c dùng ?? làm thu?c ?i?u tr? b?nh này.

??a ng??i b?nh t?i b?nh vi?n k?p th?i khi c? th? xu?t hi?n các tri?u ch?ng c?a b?nh nhi?m liên c?u khu?n l?n ?? ???c bác s? th?m khám và cho phác ?? ?i?u tr? chính xác.

5. Phòng ng?a nhi?m liên c?u khu?n l?n

?? phòng ng?a liên c?u khu?n l?n lây sang ng??i, c?n ch? ??ng tránh xa ngu?n b?nh lây nhi?m, v? sinh cá nhân c?ng nh? môi tr??ng s?ng xung quanh s?ch s?, c? th?:

• Nâng cao nh?n th?c v? nhi?m liên c?u khu?n l?n ? ng??i cho nh?ng ng??i ph?i vào ti?p xúc v?i l?n ho?c x? lý th?t l?n.
• R?a k? tay, cánh tay và các b? ph?n c? th? sau m?i l?n ti?p xúc v?i l?n ho?c th?t l?n.
• Che v?t th??ng h? b?ng b?ng không th?m n??c.
• Nh?ng ng??i b? v?t th??ng h? ph?i ?eo b?o h? khi ti?p xúc v?i th?t l?n tái ho?c s?ng.
• ?eo g?ng tay khi thích h?p.
• V? sinh d?ng c? ch? bi?n th?t l?n s?ch s?, c?n s? d?ng riêng d?ng c? ch? bi?n th?t chín và th?t s?ng.
• Không ?? th?t l?n ch?a n?u chín g?n các th?c ph?m ?ã n?u chín khác.
• Không ?n th?t l?n b? b?nh, th?t tái, ??c bi?t là ti?t canh, nem chua, nem chao trong th?i gian có d?ch, c?n ch? bi?n ky? (trên 70 ?? C).
• Ng??i tiêu dùng nên ch?n th?t l?n có d?u m?c ki?m ??nh c?a c? quan thú y, tránh mua th?t có màu s?c b?t th??ng.
• Tuân th? các quy t?c nh?p kh?u th?t t?i các c?a kh?u biên gi?i.
• ? nh?ng h? ch?n nuôi khi l?n ?m ch?t ph?i chôn, ?? thu?c sát khu?n, tiêu h?y. Chu?ng tr?i c?n phun thu?c sát khu?n, kh? khu?n ho?c báo ngay cho chính quy?n ??a ph??ng ?? có h??ng ?i?u tr? x? lý tri?t ??.
• Tham kh?o ý ki?n bác s? k?p th?i trong tr??ng h?p b? s?t sau khi ti?p xúc v?i l?n ho?c th?t l?n.

Nhìn chung, t? l? t? vong do liên c?u khu?n l?n th?p nh?ng di ch?ng ?? l?i n?ng n?. Vì v?y, ch?n ?oán s?m và s? d?ng kháng sinh thích h?p là y?u t? chính giúp ?i?u tr? hi?u qu? và gi?m t? l? t? vong do nhi?m trùng liên c?u khu?n l?n ? ng??i.