M?o Tr? Hôi Nách

Hôi nách không ph?i là b?nh lý nguy hi?m nh?ng ?nh h??ng không nh? ??n cu?c s?ng c?a ng??i b?nh. Ng??i b? hôi nách th??ng t? ti, x?u h?, e ng?i khi giao ti?p ho?c ti?p xúc v?i ng??i khác.

1. Hôi nách là gì?

Hôi nách hay m? hôi nách có mùi là m?t hi?n t??ng ph? bi?n ? nh?ng ng??i sau tu?i d?y thì, là tình tr?ng t?ng ti?t mùi c? th? t? vùng da d??i cánh tay. B?n thân m? hôi không có mùi nh?ng khi vi khu?n phân h?y các ti?n ch?t t? tuy?n m? hôi d?u s? t?o mùi. L??ng m? hôi mà c? th? ?? ra không nh?t thi?t ?nh h??ng ??n mùi h??ng.

Hôi nách càng tr? nên tr?m tr?ng h?n vào mùa nóng, m? hôi ra nhi?u ho?c ti?t tr?i hanh khô.

Nguyên nhân gây ra tình tr?ng này ch? y?u do s? bài ti?t c?a các tuy?n m? hôi ??u ti?t (apocrine gland).

Tuy?n m? hôi là nh?ng c?u trúc hình ?ng nh? c?a da ti?t ra m? hôi, là m?t lo?i tuy?n ngo?i ti?t, s?n xu?t và ti?t ra các ch?t trên b? m?t bi?u mô thông qua các ?ng d?n. Tuy?n m? hôi ???c chia làm hai lo?i khác nhau:

• Các tuy?n m? hôi eccrine (tuy?n m? hôi nh?) ???c phân b? g?n nh? kh?p c? th? ng??i, v?i m?t ?? khác nhau, m?t ?? cao nh?t ? lòng bàn tay và lòng bàn chân, sau ?ó ? trên ??u. Có nhi?m v? ?ào th?i các ch?t c?n bã (99% n??c và 0.5% mu?i). Tuy?n eccrine ti?t ch?t l?ng tr?c ti?p lên trên b? m?t da.
• Các tuy?n m? hôi apocrine (tuy?n m? hôi l?n) ch? y?u n?m ? l?p d??i da, m? ra ? các l? chân lông, tuy?n này ch? phân b? ? nách, âm h? và lông mày, th?i ra m?t lo?i ch?t l?ng khá ??c có ch?a lipid, protein và s?t. N?u các ch?t này b? vi khu?n phân h?y thì s? t?o thành m?t lo?i axit béo không bão hòa có mùi khó ng?i ???c g?i là mùi hôi nách. M?i c? th? có m?t mùi ??c tr?ng, th??ng không gi?ng nhau. Mùi c? th? có s? khác bi?t khá rõ gi?a nam và n?. Tuy?n apocrine ti?t ra ch?t l?ng vào nang lông r?i ch?t l?ng t? nang lông len ra da.

Tuy?n apocrine là th? ph?m chính c?a b?nh hôi nách, tuy?n apocrine không ho?t ??ng tr??c tu?i d?y thì. ? tu?i d?y thì, s? thay ??i v? n?i ti?t (hormone) làm cho tuy?n apocrine ho?t ??ng, sau ?ó ti?t ra ho?t ch?t gi?ng pheronome có vai trò nh? tín hi?u thu hút ng??i khác gi?i.

Ng??i b? hôi nách có nhi?u tuy?n apocrine h?n và m?c ?? ho?t ??ng c?a tuy?n cao h?n nh?ng ng??i không b? hôi nách. Bên c?nh ?ó các y?u t? nh? th?c ph?m, hormone ho?c thu?c có th? ?nh h??ng ??n mùi c? th?.

2. Nguyên nhân gây m? hôi nách

Có r?t nhi?u nguyên nhân d?n ??n tình tr?ng hôi nách, trong ?ó th??ng g?p là:

• Thói quen ?n u?ng cay nóng hay nhi?u d?u m?, hành, t?i, th?c ph?m có ch?a caffeine d? kích thích ho?t ??ng c?a tuy?n m? hôi.
• V?n ??ng nhi?u (khi ho?t ??ng th? thao, lao ??ng) gây t?ng ti?t m? hôi kèm theo v? sinh kém.
• L?m d?ng các ch?t kh? mùi.
• Do di truy?n.
• V? sinh cá nhân không s?ch s?: l??i t?m hay ?n u?ng và sinh ho?t không ??m b?o v? sinh s? t?o ?i?u ki?n thu?n l?i cho virus xâm nh?p và t? s?n sinh ? nh?ng vùng da có ?? ?m cao nh? nách.
• Khi ??n tu?i d?y thì, tuy?n m? hôi phát tri?n m?nh d?n ??n b? hôi nách. Bên c?nh ?ó, các tr??ng h?p nh? ph? n? ?ang mang thai, ?ã sinh con, ti?n mãn kinh hay thay ??i n?i ti?t t? c?ng gây ra mùi trên c? th?.
• Th??ng xuyên dùng dao c?o lông nách làm phì ??i nang lông, t?ng bài ti?t ch?t béo trên b? m?t da.
• Tình tr?ng hôi nách c?ng xu?t hi?n khi tâm tr?ng b?t ?n, c?ng th?ng quá ?? khi?n các tuy?n m? hôi ho?t ??ng quá m?c.
• Do b?nh lý: liên quan ??n gan, th?n, h? tiêu hóa, tuy?n giáp, các b?nh viêm nhi?m,?

3. D?u hi?u b?nh hôi nách

Các d?u hi?u giúp nh?n bi?t b?nh hôi nách bao g?m:

• T?ng ti?t m? hôi: m? hôi vùng nách ti?t ra nhi?u h?n bình th??ng, ??c bi?t trong nh?ng ngày th?i ti?t nóng n?c ho?c khi tâm lý c?ng th?ng, ho?t ??ng m?nh.
• Vùng áo d??i cánh tay b? ?.
• R? tai ??t dính, tuy nhiên, ng??i b? hôi nách giai ?o?n ??u r? tai có th? khô nh? ng??i bình th??ng.
• M? hôi có màu b?t th??ng: m? hôi có màu vàng nh?t ho?c tr?ng ??c, có tính nh?n dính và khó r?a trôi. M? hôi th?m vào áo vùng nách d?n d?n s? hình thành nh?ng v?t ? vàng khó gi?t s?ch.
• Mùi khó ch?u: vùng nách phát ra mùi n?ng, h?c, khó ng?i khi v?n ??ng nhi?u ho?c khi th?i ti?t nóng n?c.
• Lông nách b? b?t dính, có ch?t k?t dính màu tr?ng ??c ? chân lông do m? hôi ch?a nhi?u axit béo, khi b? ?ào th?i ra ngoài khó b? r?a trôi mà ? ??ng d?n ? tuy?n nang lông, t?o thành l?p màng nh?y màu tr?ng ??c bao quanh g?c chân lông nách.

4. ??i t??ng có nguy c? m?c b?nh hôi nách

Nh?ng ng??i có nguy c? cao m?c b?nh hôi nách bao g?m:

• ??i t??ng tu?i d?y thì: các tuy?n m? hôi th??ng ho?t ??ng m?nh h?n ? c? nam và n? khi b??c sang giai ?o?n này.
• Ng??i có tuy?n m? hôi ho?t ??ng quá m?nh ho?c do ít v? sinh c? th? s?ch s? c?ng nh? v? sinh không ?úng cách khi?n cho m? hôi b? các vi khu?n t?n công t?o thành các axit béo không bão hòa gây nên mùi khó ch?u.
• Ng??i có thói quen hay ?n các lo?i th?c ph?m cay nóng, nhi?u d?u m?, nh?ng lo?i th?c ph?m có mùi nh? hành, t?i, m?ng tây? c?ng khi?n c? th? có mùi. Sau khi c? th? phân h?y th?c ?n, l??ng ch?t hóa h?c ?i ??n tuy?n apocrine, m?t tuy?n ? nách. T?i ?ây các ch?t này ???c th?i ra và gây mùi c? th?.
• Ng??i th??ng xuyên b? c?ng th?ng, d? n?i nóng?
• Ng??i th??ng s? d?ng các ch?t kích thích nh? r??u bia, thu?c lá?
• Ng??i dùng thu?c tr? b?nh: thu?c morphine hay thu?c h? s?t khi?n c? th? ?? m? hôi, gây ra mùi hôi nách. Ngoài ra, các b?nh nh? gan th?n và ti?u ???ng c?ng làm x?y ra tình tr?ng này. Khi ?ó, ng??i b?nh gan có mùi gi?ng nh? amoniac trong khi ng??i b? ti?u ???ng có mùi gi?ng nh? s?n móng tay.
• Di truy?n: mùi hôi nách còn có kh? n?ng do di truy?n vì các thành viên trong gia ?ình th??ng có mùi liên quan ??n nhau.

5. Bi?n pháp ng?n ng?a tình tr?ng hôi nách

C? th? c?a m?i ng??i là khác nhau và nh?ng ph??ng pháp có hi?u qu? v?i ng??i này ch?a ch?c có hi?u qu? v?i ng??i khác. Có th? áp d?ng các bi?n pháp nh? bên d??i:

• V? sinh cá nhân s?ch s?: t?m r?a m?i ngày và sau khi v?n ??ng nhi?u (ch?i th? thao, t?p th? d?c?), thay qu?n áo m?i m?i ngày ?? vi khu?n không bám trên da và qu?n áo.
• H?n ch? các lo?i th?c ph?m có tính kích thích mùi m?nh nh?: hành, t?i, s?u riêng, mít, ?t, h?i, qu?,?
• ?n nhi?u th?c ph?m có l?i cho h? bài ti?t nh?: n??c ép trái cây t??i, sinh t?, trái cây t??i, b?p c?i, rau xanh,?
• S? d?ng m?t vài lo?i m? ph?m: có th? dùng m?t ít ph?n tr? em ?? thoa lên vùng nách sau khi t?m ho?c c?ng có th? dùng các lo?i kh? mùi d?ng l?n ho?c d?ng x?t.
• U?ng ?? n??c hàng ngày: trung bình 2 ? 2,5 lít n??c/m?i ngày, nh?ng ng??i v?n ??ng càng nhi?u thì nên b? sung l??ng n??c càng l?n.
• ?? vùng nách ???c thông thoáng: nên ch?n nh?ng trang ph?c v?a v?n v?i c? th?, v?i làm b?ng ch?t li?u d? th?m hút m? hôi. Không m?c qu?n áo quá bó sát, v?i quá dày ho?c quá ch?t so v?i c? th?.
• Lau khô nách th?t k? sau khi t?m ?? h?n ch? ?? ?m, gi?m tình tr?ng m? hôi có mùi.
• H?n ch? c?o hay nh? lông nách: không dùng dao c?o hay nh? lông nách b?ng nhíp ho?c dùng các nguyên li?u t? nhiên khác. N?u c?n tri?t lông nách ng??i b?nh nên ??n các c? s? y t? chuyên khoa ?? ???c t? v?n.
• V?n ??ng, t?p th? d?c th??ng xuyên.
• Xây d?ng ch? ?? sinh ho?t khoa h?c h?p lý ?? có m?t c? th? kh?e m?nh.

6. Nh?ng li?u pháp dân gian có th? s? d?ng ?? gi?m tình tr?ng hôi nách

• B?t ph?n rôm em bé: thoa nh? b?t ph?n rôm lên nách, mùi th?m c?a ph?n s? gi?m b?t mùi hôi, ??ng th?i h?n ch? ti?t m? hôi r?t t?t.
• R??u: thoa nh? ít r??u ho?c pha r??u v?i n??c ?? r?a nách m?i ngày.
• N??c chanh: c?t ?ôi m?t trái chanh và chà xát nh? vùng nách, có th? v?t n??c chanh t??i r?i bôi vào nách sau khi t?m. B?n có th? dùng kh?n th?m ho?c pha loãng v?i n??c ?? x?t ??u ???c. Chanh có tính axit giúp cân b?ng ?? pH cho vùng da d??i cánh tay, lo?i b? các t? bào ch?t trên b? m?t và còn giúp làm sáng vùng nách t?i màu.
• Gi?m táo: cho m?t chút gi?m táo vào chén, th?m bông gòn lau s?ch nách trong 2-3 phút r?i t?m. Th?c hi?n m?i ngày 2 l?n, vào bu?i sáng và tr??c khi ?i ng?.
• Cà chua: nghi?n nát ho?c xay nh? cà chua, l?y n??c c?t ?? t?m. Th?c hi?n m?i ngày m?t l?n ?? gi?m b?t mùi c? th?. Có th? k?t h?p u?ng n??c ép cà chua m?i ngày.
• Baking soda: tr?n ??u m?t mu?ng nh? baking soda v?i n??c c?t chanh r?i bôi lên nách, gi? trong 30 phút r?i t?m l?i.
• G?ng: r?a s?ch, c?o v? và giã nhuy?n ?? l?y n??c c?t sau ?ó thoa lên vùng nách ?ã ???c v? sinh s?ch s?. Gi? trong 30 phút r?i r?a l?i v?i n??c.
• Kh? qua: r?a s?ch lá kh? qua r?i xay nhuy?n l?y n??c. Sau khi t?m r?a, v? sinh vùng nách s?ch s? thì thoa n??c lá kh? qua tr?c ti?p lên, gi? trong 30 phút r?i r?a l?i v?i n??c.
• Phèn chua: sau khi t?m s?ch, lau khô vùng nách r?i l?y b?t phèn chua xát vào. M?i ngày m?t l?n. Bài thu?c này r?t hi?u qu? vì trong phèn chua có thành ph?n chính là nhôm sun - fat, khi m? hôi ? nách ti?t ra s? b? kh? b?i ch?t này.

Khi b?n ?ã th? qua các ph??ng pháp ?i?u tr? và ng?n ng?a t?i nhà nh?ng không mang l?i hi?u qu?, hãy ??n các c? s? y t? ?? ???c th?m khám và ?i?u tr?.

Hôi nách có th? là d?u hi?u c?nh báo m?t s? b?nh ti?m ?n, không nên ?? tình tr?ng này kéo dài và nên ??n b?nh vi?n ?? ???c ki?m tra s?m nh?t.