Chu k? kinh nguy?t là hi?n t??ng sinh lư b́nh th??ng mà n? gi?i ph?i tr?i qua, ??i di?n v?i vi?c c? th? b? ra máu th́ ch? em ph? n? c̣n ph?i ch?u ??ng m?t s? c?m giác khó ch?u, b?c b?i. Theo l?i khuyên c?a chuyên gia, vi?c duy tŕ các thói quen t?t có th? giúp các ch? em tr?i qua th?i ḱ này m?t cách nh? nhàng.
Kinh nguy?t là s? bong tróc ra hàng tháng c?a l?p niêm m?c t? cung (c̣n g?i là d? con) ? ng??i ph? n?. Kinh nguy?t c̣n ???c nh?c ??n v?i các tên g?i khác nh? chu k? kinh nguy?t, ngày ?èn ??, bà d́ ghé th?m hay t?i tháng. Máu kinh g?m m?t ph?n là máu, m?t ph?n là mô niêm m?c t? cung (hay c̣n g?i là n?i m?c t? cung) t? bên trong t? cung ch?y qua c? t? cung và ???c ??y ra kh?i c? th? qua âm ??o.
Kinh nguy?t b́nh th??ng kéo dài vài ngày, th??ng 3 ??n 5 ngày, nh?ng m?t s? tr??ng h?p kéo dài ??n 7 ngày c?ng là b́nh th??ng.
Nh?ng ngày hành kinh luôn khi?n nhi?u ch? em ph? n? u? o?i, khó ch?u, c? th? tr?i qua nhi?u thay ??i nh?: da n?i m?n, ?au m?i l?ng, c?ng t?c ng?c, thân nhi?t t?ng, tr??ng vùng b?ng d??i, tâm tr?ng thay ??i th?t th??ng?
Tránh ?? ?n m?n
Tr??c khi chu k? kinh nguy?t ??n, vi?c ?n quá nhi?u mu?i có th? gây tích t? n??c và mu?i trong c? th?, không ch? gây t?ng huy?t áp mà c̣n khi?n ch? em c?m th?y ?au ??u, ??y h?i, c?ng th?ng, d? cáu g?t và khi?n tri?u ch?ng ?au b?ng kinh n?ng n? h?n.
Theo các chuyên gia y t?, ch? em nên b?t ??u ?n u?ng nh? nhàng t? 10 ngày tr??c khi kinh nguy?t ??n.
Tránh ?? ?n chua
? nh?ng ng??i có ?? nh?y c?m cao, vi?c tiêu th? th?c ph?m chua quá m?c có th? kích thích h? th?n kinh t? ??ng, gây co th?t c? tr?n c?a d? dày và t? cung. Hi?n t??ng này có th? gây ra t́nh tr?ng huy?t kinh t?ng nhanh và làm t?ng s? khó ch?u.
Không s? d?ng ch?t kích thích, s?n ph?m có ch?a caffeine:
R??u, bia, chè, thu?c lá, cà phê?ch?a n?ng ?? ch?t kích thích cao, có th? gây kích thích h? th?n kinh và h? tim m?ch, d?n ??n hi?n t??ng ?au b?ng kinh, kinh nguy?t kéo dài và ra máu nhi?u.
Trong th?i k? kinh nguy?t, trà xanh, m?c dù là m?t ?? u?ng có l?i cho s?c kh?e vào nh?ng ngày th??ng, nh?ng l?i n?m trong danh sách nh?ng th?c ph?m c?n tránh. Trà xanh ch?a hàm l??ng axit tannic lên ??n h?n 30%, ch?t này có kh? n?ng k?t h?p v?i s?t t?o thành k?t t?a, gây thi?u máu, làm tiêu hao vitamin B và ?nh h??ng ??n quá tŕnh h?p thu ch?t dinh d??ng trong ru?t. Ngoài ra, l??ng caffeine có trong trà xanh c?ng có th? gây kích thích cho h? th?n kinh và tim m?ch, gây ?au b?ng kinh và kéo dài th?i gian kinh nguy?t, th?m chí có th? làm cho ch? em m?t nhi?u máu h?n.
Tránh ?? ?n cay nóng
Trong su?t th?i gian kinh nguy?t, ch? em ph? n? nên h?n ch? s? d?ng các lo?i gia v? có tính kích thích m?nh nh? h?t tiêu, ?t, ?inh h??ng và các lo?i gia v? cay khác. Nh?ng gia v? này có th? gây c?m giác ?au b?ng m?nh h?n, b? ??y h?i, bu?n nôn và c?ng có th? làm gia t?ng th?i gian kinh nguy?t.
H?n ch? ?n th?t ??
Trong th?i k? kinh nguy?t, c? th? ph? n? s?n xu?t ra ch?t prostaglandin - giúp t? cung co l?i, giúp kinh nguy?t ??u ??n. Tuy nhiên, l??ng prostaglandin cao có th? gây ra chu?t rút. V́ th?t ?? ch?a nhi?u prostaglandin nên c?n h?n ch? ?n trong k? ?èn ??.
Tránh th?c ph?m không dung n?p t?t
N?u có ti?n s? không dung n?p lactose, trong chu k? kinh nguy?t ch? em không nên u?ng s?a. Vi?c ?n nh?ng th?c ph?m không dung n?p trong k? ?èn ?? có th? gây ra nh?ng tri?u ch?ng nh? bu?n nôn, tiêu ch?y, táo bón,...
Không nên dùng b?ng v? sinh, tampon và gi?y v? sinh có mùi th?m
Vi?c dùng các s?n ph?m v? sinh ph? n? có mùi th?m có th? khi?n âm ??o và vùng kín ph? n? b? kích ?ng, gia t?ng s? khó ch?u trong nh?ng ngày hành kinh.
V́ th?, khi ??n tháng, các ch? em không nên s? d?ng các lo?i b?ng v? sinh, tampon ho?c gi?y v? sinh có mùi th?m. Thay vào ?ó, ch? em hăy ?u tiên s? d?ng nh?ng s?n ph?m không màu, không ch?a h??ng li?u ?? ??m b?o không b? kích ?ng.
Không th?t r?a âm ??o
Chúng ta có th? dùng nh?ng dung d?ch v? sinh ph? n? ?? r?a vùng kín trong ngày ?èn ??. Th? nh?ng, ?i?u này không có ngh?a là nên th?t r?a quá sâu ho?c r?a quá k?.
Nguyên nhân là v́ thói quen này có th? gây m?t cân b?ng ?? pH trong âm ??o khi?n ?cô bé? d? b? nhi?m n?m, nhi?m khu?n h?n. Cách t?t nh?t là chúng ta ch? nên r?a âm ??o b?ng n??c v?i dung d?ch v? sinh d?u nh? và tránh th?t r?a sâu.
H?n ch? quan h? t́nh d?c
N?u chúng ta cho r?ng quan h? trong ngày ?èn ?? s? là m?t ph??ng pháp tránh thai t? nhiên, v? m?t y khoa th́ ?ây là quan ni?m hoàn toàn không chính xác.
Không nh?ng v?y, c? t? cung s? h?i giăn ra khi hành kinh nên ch? em s? có nguy c? nhi?m b?nh lây qua ???ng t́nh d?c ho?c b? viêm vùng ch?u n?u quan h? không an toàn trong ngày ?èn ??.
Nh?ng ngày hành kinh v?i s? xu?t hi?n c?a máu kinh r?t d? t?o c? h?i thu?n l?i cho các lo?i vi khu?n t?n công vùng kín. N?u quan h? t́nh d?c trong nh?ng ngày này, l??ng vi khu?n càng d? t?ng lên và nguy c? viêm nhi?m vùng kín càng t?ng gây ?nh h??ng không t?t cho vùng ch?u và âm ??o ph? n?.
Không nên dùng 1 chi?c b?ng v? sinh trong c? ngày dài
Th?i gian thích h?p cho vi?c thay b?ng là cách nhau m?i 4~5 gi?/l?n. Nh?ng ph? n? có l??ng máu th?i ra ngoài càng nhi?u th́ c?n ph?i th??ng xuyên thay h?n n?a.
??i v?i nh?ng ng??i s? d?ng tampon c?ng nh? v?y, nên thay ít nh?t m?i 4-5 gi?/l?n. N?u ?? tampon trong âm ??o m?t th?i gian dài có th? có liên quan t?i h?i ch?ng s?c nhi?m ??c.
Ngoài ra, ??i v?i m?t s? ng??i s? d?ng c?c nguy?t san ???c làm b?ng nh?a ho?c cao su (s? d?ng c?c nguy?t san b?ng cách ??a vào âm ??o ?? ?ón ḍng ch?y c?a kinh nguy?t) th́ c?c nguy?t san có th?i gian s? d?ng lâu h?n b?ng v? sinh và tampon, có th? thay sau m?i 8-12 gi? ??ng h?, l?y ly ra và làm s?ch r?i tái s? d?ng.
Tránh v?n ??ng hay làm vi?c quá s?c
Làm vi?c hay v?n ??ng quá s?c trong nh?ng ngày ?èn ?? có th? khi?n ch? em m?t m?i, u? o?i h?n. H?n n?a, ?ây c?ng có th? là lư do khi?n c?n ?au b?ng kinh nghiêm tr?ng h?n.
Trong nh?ng ngày hành kinh n?u v?n ??ng th? d?c th? thao quá nhi?u, c??ng ?? m?nh th́ r?t d? b? rong kinh kéo dài, gây ?nh h??ng không t?t cho h? mi?n d?ch. V́ th?, thay v́ th?c hi?n nh?ng bài t?p m?nh th́ ch? em nên ?i b?, t?p yoga,... vi?c làm này s? thúc ??y l?u thông tu?n hoàn máu t? ?ó gi?m c?m giác tr??ng và ?au b?ng kinh, gi?m chán n?n, nóng gi?n và m?t m?i.
Tránh th?c khuya, thi?u ng?
Gi?c ng? luôn r?t quan tr?ng, ??c bi?t là trong th?i k? kinh nguy?t. Không ng? ?? gi?c s? m?t cân b?ng n?i ti?t t? và ?nh h??ng l?n ??n chu k? c?a ch? em.
Ngâm ḿnh trong b?n t?m
Trong chu k? kinh nguy?t, ch? em không nên ngâm ḿnh trong b?n t?m v́ c? t? cung m?, máu kinh t?n ??ng trong âm ??o có th? ch?y ng??c vào t? cung, r?t d? d?n ??n nhi?m trùng. V́ v?y, ch? em nên t?m ??ng vào nh?ng ngày này ?? h?n ch? nguy c? lây nhi?m b?nh.
U?ng nhi?u n??c
U?ng nhi?u n??c luôn là l?i khuyên h?u ích c?a các chuyên gia ??i v?i m?i ng??i, ??c bi?t là các ch? em ph? n? khi t?i tháng.
Trong ngày ?èn ??, c? th? th??ng có các tri?u ch?ng ?i?n h́nh là chu?t rút, ?au nh?c, m?t m?i. Vi?c u?ng ?? n??c có th? làm gi?m nguy c? b? các tri?u ch?ng trên. V́ v?y, nên b? sung n??c t?i thi?u 2 lít/ngày.
?n nhi?u trái cây
Các lo?i trái cây nhi?u n??c nh? táo, lê, d?a h?u,... giúp h?n ch? c?m giác thèm ???ng c?a ph? n? trong chu k? kinh nguy?t, ??ng th?i cung c?p ?? ch?t dinh d??ng và vi ch?t thi?t y?u. ?n trái cây ng?t giúp cung c?p ?? ???ng cho c? th? mà không c?n nhi?u ???ng tinh luy?n.
T?ng tiêu th? rau lá xanh
Trong k? kinh nguy?t, ph? n? th??ng b? gi?m n?ng ?? s?t, ??c bi?t là n?u kinh nguy?t ra nhi?u. ?i?u này có th? d?n ??n t́nh tr?ng m?t m?i, chóng m?t, ?au nh?c c? th?,... V́ v?y, nên t?ng c??ng b? sung vào th?c ??n các lo?i rau lá xanh nh? c?i xo?n, rau chân v?t,... ?? t?ng c??ng l??ng s?t cho c? th?.
U?ng trà g?ng
M?t c?c trà g?ng giúp c?i thi?n m?t s? tri?u ch?ng c?a k? kinh nguy?t. G?ng có tác d?ng ch?ng viêm nên có th? làm d?u các c? b? ?au nh?c trong ngày ?èn ??. ??ng th?i, g?ng c̣n làm gi?m c?m giác bu?n nôn và nôn ói. Tuy nhiên, ph? n? chú ư không nên tiêu th? quá nhi?u g?ng v́ vi?c tiêu th? trên 4g g?ng/ngày có th? gây ra ch?ng ? nóng và ?au b?ng.
?n nhi?u th?t gà, cá
Th?t gà là th?c ph?m giàu ch?t s?t và protein mà ch? em nên thêm vào ch? ?? ?n u?ng c?a ḿnh. ?n các th?c ph?m giàu protein s? giúp c?i thi?n s?c kh?e t?ng quát, giúp phái ??p no lâu trong k? kinh nguy?t và làm gi?m c?m giác thèm ?n.
Cá r?t giàu ch?t s?t, protein và axit béo Omega-3. ?n cá s? b? sung s?t cho c? th?, ki?m soát ???c t́nh tr?ng gi?m n?ng ?? s?t trong th?i k? kinh nguy?t. Bên c?nh ?ó, Omega-3 c?ng làm gi?m c??ng ?? c?a c?n ?au trong k? ?èn ??. ??ng th?i, d??ng ch?t này c̣n làm gi?m ch?ng tr?m c?m, tâm tr?ng th?t th??ng xung quanh k? kinh nguy?t.
?n thêm ngh?
Ngh? là lo?i gia v? ch?ng viêm v?i thành ph?n ho?t ch?t chính là curcumin. Nh?ng ng??i dùng ngh? trong ch? ?? ?n u?ng g?p các tri?u ch?ng nh? h?n trong th?i k? kinh nguy?t.
?n socola ?en
Socola ?en r?t giàu s?t và magie. M?t thanh socola ?en 100g có ch?a 67% nhu c?u s?t và 58% nhu c?u magie h?ng ngày c?a c? th?. Magie làm gi?m nh? các tri?u ch?ng c?a th?i k? ?èn ??.
S? d?ng nhi?u các lo?i ??u
Các lo?i ??u và ??u ph? ??u là th?c ph?m giàu protein. V́ v?y, chúng là th?c ph?m thay th? th?t r?t t?t cho nh?ng ng??i ?n chay. ??ng th?i, chúng c?ng r?t giàu ch?t s?t - ch?t b? sung tuy?t v?i cho ph? n? trong th?i k? kinh nguy?t khi l??ng s?t b? gi?m xu?ng th?p.
?n nhi?u s?a chua
Nhi?u ph? n? b? nhi?m trùng n?m men trong ho?c sau k? kinh nguy?t. V?i nh?ng ng??i có xu h??ng b? nhi?m trùng n?m men, các th?c ph?m giàu probiotic nh? s?a chua s? r?t t?t v́ chúng giúp nuôi d??ng vi khu?n t?t trong âm ??o, giúp ch?ng l?i t́nh tr?ng nhi?m trùng. ??ng th?i, s?a chua c̣n r?t giàu magie và các d??ng ch?t thi?t y?u khác nh? canxi. V́ v?y, trong th?c ??n cho ngày ?èn ??, ch? em có th? b? sung s?a chua.
V? sinh vùng kín s?ch s?
Trong chu k? kinh nguy?t, máu kinh có kh? n?ng ? ??ng nhi?u trong vùng ch?u và các c? quan sinh d?c. ?i?u này t?o ?i?u ki?n thu?n l?i cho vi khu?n phát tri?n nhanh chóng trong máu kinh.
Ngoài ra, trong quá tŕnh chu k? kinh nguy?t, l??ng máu ra liên t?c su?t ngày ?êm, ?ôi khi c? trong lúc ngh? ng?i ho?c làm vi?c. Máu kinh th??ng không ?ông mà ??ng l?i trong âm ??o. Ngay c? khi ??n âm h?, chúng v?n c̣n có th? ??ng l?i ? dây, làm cho b?n c?m giác khó ch?u và ?m ??t, ng?a ngáy. Không nh?ng v?y, trong khi ?i ti?u ho?c ?i ngoài có th? làm t?ng kh? n?ng nhi?m vi khu?n ??i v?i khu v?c vùng kín.
V́ v?y, ch? em ph? n? ? trong giai ?o?n này c?n t?m r?a s?ch s? hàng ngày. V? sinh vùng kín s?ch s? ít nh?t 4 l?n/ngày, tr??c khi thay b?ng c?n r?a tay s?ch s?.
M?i ngày, tu? l??ng máu kinh ra nhi?u hay ít mà chúng s? th?c hi?n r?a vùng kín, th?m khô và thay b?ng. N??c s? d?ng ?? r?a vùng kín ph?i s? d?ng n??c s?ch. Không s? d?ng các lo?i n??c có kh? n?ng gây nhi?m khu?n cho vùng kín nh? n??c ao, n??c sông.
Sau khi r?a, chúng ta c?n chú ư làm s?ch ho?c th?m khô vùng kín. Quá tŕnh v? sinh vùng kín ???c th?c hi?n th??ng xuyên, ??c bi?t sau khi ?i ti?u ho?c ?i ngoài.
Ngoài ra, ch? em ph? n? nên gi? cho qu?n lót luôn ???c khô thoáng. Không nên m?c qu?n lót ??t ?? t?o môi tr??ng ?m ??t cho vi khu?n có h?i có ?i?u ki?n phát tri?n.
