Sau Khi ?n Không Nên Làm Gì?

Tiêu hóa là quá trình c? th? phá v? và phân gi?i th?c ?n thành các ch?t dinh d??ng mà c? th? c?n ?? ho?t ??ng.

M?t h? th?ng tiêu hóa t?t ?óng vai trò c?t lõi trong s?c kh?e toàn thân. Không ch? là c? quan chính c?a c? th? ??i v?i vi?c ti?p nh?n và h?p thu ch?t dinh d??ng, h? tiêu hoá có th? ?nh h??ng ??n h? th?ng mi?n d?ch, h? n?i ti?t, tình tr?ng da, s?c kho? tâm th?n và các b?nh lý? Do ?ó, m?t b? ph?n nào ?ó c?a h? tiêu hóa b? tr?c tr?c s? ?nh h??ng x?u ??n nh?ng ph?n khác c?a ?ng tiêu hóa và toàn c? th?.

Quá trình tiêu hoá không ch? d?ng l?i sau khi ?n xong mà kéo dài c? m?t kho?ng th?i gian sau ?ó. Ngoài vi?c quan tâm ??n ch? ?? ?n, chúng ta c?ng c?n ph?i l?u ý ??n các ho?t ??ng sau ?n, bi?t không nên làm gì trong kho?ng th?i gian này ?? giúp cho quá trình tiêu hóa di?n ra bình th??ng, không c?n tr? vi?c h?p thu dinh d??ng và gây b?nh cho c? th?.

1. Ng?

Hai b? ph?n tiêu t?n nhi?u n?ng l??ng nh?t c?a c? th? là não b? và h? tiêu hóa. Sau khi ?n xong, n?ng l??ng trong c? th? ???c ?? d?n xu?ng h? tiêu hóa, ??ng ngh?a m?t l??ng l?n máu ???c ??y xu?ng d? dày giúp co bóp và tiêu hóa th?c ?n. ?i?u này d?n t?i l??ng máu lên não b? và các c? quan khác s? b? gi?m ?i, gây nên hi?n t??ng ?n xong bu?n ng?, ?c?ng da b?ng trùng da m?t?.

Tuy nhiên, ng? là tr?ng thái c? th? ???c ngh? ng?i, ng? sau ?n s? làm cho quá trình tiêu hoá và trao ??i ch?t c?a c? th? b? ch?m l?i, có th? gây t?ng cân và nhi?u tri?u ch?ng nh? ? h?i, ? nóng, trào ng??c d? dày.

C? th? th??ng m?t t? 2~3 gi? ?? tiêu hoá th?c ?n và làm r?ng d? dày vì v?y ng? ngay sau khi ?n s? ?nh h??ng không t?t ??n s?c kho?.

M?t s? cách th?c giúp gi?m m?c ?? bu?n ng? sau khi ?n:

• Tránh th?c ?n giàu protein: không ph?i t?t c? các lo?i th?c ?n ??u tác ??ng lên c? th? ta cách th?c nh? nhau. Th?c ?n giàu ch?t béo, ???ng, carbohydrate th??ng ch?u trách nhi?m chính cho nh?ng c?n bu?n ng?. chúng ta có th? gi?m tác ??ng này b?ng cách cân b?ng gi?a các lo?i rau, ch?t béo, carbohydrate trong kh?u ph?n ?n. Vi?c tuân theo ch? ?? ?n u?ng lành m?nh s? t?o ra c?n bu?n ng? th?p h?n trong ngày.
• ?i b? nh? nhàng sau khi ?n: s? giúp t?ng quá trình tu?n hoàn máu, kích thích ho?t ??ng c? b?p và giúp c? th? t?nh táo h?n.
• ?n nh?ng b?a nh?: s? giúp c? th? t?nh táo h?n sau b?a tr?a, nh?t là khi chúng ta ?ang ? v?n phòng.

2. T?m

T?m ngay sau khi ?n gây h?i cho quá trình tiêu hóa. Hành ??ng này có th? d?n ??n tình tr?ng khó tiêu, b?ng khó ch?u và co th?t d? dày.

Khi chúng ta ?n, nhi?t ?? c? th? t?ng nh? vì máu di chuy?n ??n các c? quan tiêu hoá, giúp c? th? tiêu hoá th?c ?n ?úng cách. Sau b?a ?n, h? tiêu hóa b?t ??u ho?t ??ng m?nh. T?m s? làm mát c? th? d?n ??n vi?c các m?ch máu trên b? m?t c? th? ???c giãn ra, máu s? di chuy?n t? d? dày ??n các b? ph?n khác nh? tay chân nhi?u h?n, l??ng máu c?n cho quá trình tiêu hóa c?a d? dày b? gi?m xu?ng gây ?nh h??ng ??n quá trình tiêu hóa th?c ?n, c? th? khó h?p thu d??ng ch?t.

Nên t?m sau b?a ?n t? 1-2 ti?ng b?i lúc này th?c ?n trong d? dày ?ã ???c x? lý, c? th? ?ã h?p th? ???c m?t s? ch?t dinh d??ng và n?p ?? n?ng l??ng, có th? gi?m áp l?c cho h? tiêu hóa và máu l?n h? th?ng tu?n hoàn.

3. Hút Thu?c

Vi?c hút thu?c ngay sau khi ?n có h?i g?p 10 l?n bình th??ng và gây t?n th??ng toàn b? c? th?. ?ó là b?i sau khi v?a ?n xong, dinh d??ng trong th?c ?n ???c h?p th? và truy?n ?i kh?p c? th? qua các t? bào máu. Cùng lúc ?ó n?u chúng ta hút thu?c, nicotin s? qua máu ???c h?p th? vào c? th?, làm t?ng nguy c? phát tri?n ung th? ru?t và ung th? ph?i.

T?c ?? h?p thu trong c? th? t?ng lên sau b?a ?n. ?i?u này khi?n cho vi?c h?p thu các hóa ch?t d? dàng h?n và gây h?i nhi?u h?n.

4. ?n Trái Cây

Nhi?u ng??i cho r?ng ?n trái cây s? giúp tiêu hóa th?c ?n t?t h?n nên th??ng tranh th? ?n trái cây ngay sau nh?ng b?a ?n chính nh? m?t ki?u tráng mi?ng. Tuy nhiên, ?n trái cây sau khi ?n no có th? d?n ??n m?t vài v?n ?? liên quan t?i s?c kho?.

• N?u sau khi ?n m?t b?a no, nhi?u dinh d??ng mà l?i ?n thêm hoa qu? thì có th? x?y ra tr??ng h?p th?a dinh d??ng. ??c bi?t là ? nh?ng ng??i m?c b?nh ?ái tháo ???ng, m? máu,... có th? d?n ??n khó tiêu hóa.
• Trái cây có hàm l??ng ???ng khá cao (glucose, fructose, sucrose, tinh b?t,...). N?u ?n no r?i m?i ?n trái cây thì l??ng ???ng trên không k?p h?p th? vào h? th?ng tiêu hóa, ???ng s? lên men trong d? dày, sinh ra axit d?n t?i tri?u ch?ng ??y h?i, ch??ng b?ng, khó tiêu.
• Trái cây còn giàu Hemicellulose, enzyme phân h?y Cellulose, ch?t x? Pectin ??u có kh? n?ng h?p th? n??c m?nh. Sau khi các lo?i hoa qu? ?ã h?p th? n??c, chúng s? n? ra và t?ng c?m giác no trong d? dày, khi?n ta c?m th?y khó ch?u. ??c bi?t, n?u có quá nhi?u Cellulose c?ng s? ?nh h??ng ??n kh? n?ng h?p thu các ch?t dinh d??ng nh?t ??nh trong c? th?.
• ??i v?i nh?ng ng??i ?ang mu?n gi?m cân, n?u ?n nhi?u trái cây sau khi ?ã ?n no càng khi?n d? dày b? to ra, t? ?ó d?n ??n béo phì.

Trong m?t s? tr??ng h?p n?u chúng ta ?ã và ?ang có v?n ?? v? tiêu hóa thì nên thay ??i cách ?n hoa qu? ?? h?p thu ???c dinh d??ng chu?n. D??i ?ây là m?t s? l?i khuyên h??ng d?n cách ?n trái cây t?t cho s?c kh?e, chúng ta có th? cân nh?c và tham kh?o:

• L??ng trái cây nên ?n: trái cây là ngu?n cung c?p vitamin, ch?t khoáng, ch?t x?, ch?t ch?ng oxy hóa t?t cho s?c kh?e. Theo nhi?u nghiên c?u dinh d??ng, trái cây và rau c? qu? nên chi?m ít nh?t m?t n?a kh?u ph?n ?n c?a chúng ta.
• Th?i ?i?m nên ?n trái cây: nhi?u nghiên c?u cho th?y, ?n trái cây 1 gi? tr??c b?a ?n có tác d?ng gi?m béo, giúp tiêu hóa hi?u qu? vì trong trái cây có ch?t ???ng khi?n c? th? d? dàng h?p thu ?? b? sung n?ng l??ng, ??ng th?i các ch?t x? trong trái cây khi?n c? th? khó h?p th? ???c, d? t?o c?m giác no. ?ây c?ng chính là bí quy?t gi?m cân khi dùng trái cây tr??c b?a ?n. Ngoài ra, chúng ta c?ng có th? ?n trái cây sau b?a ?n t? 2 - 3 gi? ho?c t?t nh?t là vào bu?i sáng. Vào bu?i sáng, khi m?i th?c d?y, c? th? r?t c?n n?p n?ng l??ng, trái cây nhi?u fructose r?t h?u ích cho m?c tiêu trên.
• Tiêu chí ch?n trái cây: ?mùa nào th?c n?y?, trái cây vào mùa v?a có ch?t l??ng cao mà giá thành l?i ph?i ch?ng. Hoa qu? nào c?ng t?t và b? d??ng và ?n lo?i nào là l?a ch?n tùy vào s? thích, thói quen ?n u?ng c?a m?i ng??i.

G?i ý: vào mùa hè, chúng ta có th? ch?n nh?ng lo?i trái cây nhi?u n??c, nhi?u vitamin C, caroten và m?t s? ch?t khoáng, ?u tiên màu s?c s?c s? nh?ng ít ng?t nh? cam, táo, ?i.

5. T?p Th? D?c

Sau khi ?n no, c? th? s? m?t t? 2-3 ti?ng ?? tiêu hóa và ??a th?c ?n t? d? dày ??n ru?t non. Trong th?i gian này, máu s? t?p trung ? d? dày và ???ng tiêu hoá ?? h? tr? cho quá trình tiêu hoá th?c ?n, h?p th? ch?t dinh d??ng.

Tuy nhiên, khi t?p th? d?c, có s? thay ??i l?u l??ng máu t? d? dày-???ng tiêu hóa ??n các c? b?p ?ang ho?t ??ng ?? cung c?p cho chúng oxy và ch?t dinh d??ng c?n thi?t ?? th?c hi?n các ho?t ??ng th? ch?t khi t?p th? d?c. ?i?u này có th? gây ra m?t s? v?n ?? v? ???ng tiêu hóa nh? ??y h?i, bu?n nôn, ?au th?t b?ng, trào ng??c, nôn m?a, tiêu ch?y,...

U? o?i, m?t m?i, gi?m h?ng thú và gi?m hi?u su?t t?p luy?n c?ng có th? x?y ra, có th? do n?p nhi?u carbohydrate nh? c?m, mì ho?c th?c ph?m có ???ng trong b?a ?n khi?n l??ng ???ng trong máu t?ng m?nh và c?ng gi?m m?nh khi t?p luy?n d?n ??n m?t m?i, ki?t s?c.

6. ?ánh R?ng

Nhi?u ng??i trong chúng ta có thói quen ?ánh r?ng ngay sau khi ?n vì cho r?ng c?n ph?i lo?i b? nhanh chóng th?c ?n bám trên r?ng và làm s?ch mi?ng sau b?a ?n. Tuy nhiên, ?i?u này th??ng gây h?i nhi?u h?n là mang l?i l?i ích. Nguyên nhân là do ?ánh r?ng sau ?n có th? vô tình làm h?ng l?p men r?ng m?ng manh.

Men r?ng là l?p ngoài cùng bao ph? và b?o v? r?ng, t?o nên l?p v? c?ng ch?c. ?ây ???c xem là tuy?n phòng th? ??u tiên và quan tr?ng nh?t ng?n ng?a h? r?ng. Tuy nhiên, theo th?i gian ho?c d??i tác ??ng bên ngoài, men r?ng s? b? bào mòn d?n và ?? l? l?p ngà r?ng bên d??i, khi?n r?ng x?y ra tình tr?ng nh?y c?m.

Các lo?i th?c ph?m ch?a axit có kh? n?ng làm m?m men r?ng t?m th?i. Do ?ó, ?ánh r?ng ngay sau khi ?n có th? làm h?ng men r?ng khi l?p men này còn ?ang y?u sau khi ti?p xúc v?i axit t? th?c ?n.

Th?i ?i?m thích h?p ?? vi?c ?ánh r?ng sau ?n giúp hàm r?ng tr? nên s?ch s? mà v?n ??m b?o an toàn cho s?c kh?e r?ng mi?ng là ít nh?t kho?ng 30 phút sau b?a ?n. ?ó là th?i gian lý t??ng ?? tuy?n n??c b?t ho?t ??ng và trung hòa tính axit, giúp cân b?ng ?? ki?m h?p lý ? khoang mi?ng.

L??ng n??c b?t ti?t ra sau khi ?n ?óng vai trò nh? n?i ch?a canxi và photphat cho r?ng, giúp r?ng ch?c l?i và h?p th? thêm canxi, hình thành nên m?t l?p b?o v? cho r?ng.